Avrupa’da Hip Hop Yazı Dizisi – 2. Bölüm: ALMANYA

22 Ekim 2017 Makale/Röportaj


Avrupa Hip Hop kültürünü ele aldığımız yazı dizimizin ikinci bölümünde Almanya’ya değineceğiz.

GLS UNITED

Almanya hip hop kültürü tarihi 1980’lere kadar uzanıyor. Almanya’da rap müzik dalında ilk çıkış yapanlar ise GLS United grubu. 3 TV sunucusunun kurduğu grubun  Rappers Deutsch adıyla çıkardıkları single’ları, Alman rap’inin ilk albümlerinden sayılır.

Ne var ki, hip hop Almanya’ya bir kültür olarak “Beat Street” (1984) ve “Wild Style” (1983) adlı filmlerin etkisiyle yerleşmeye başladı, daha doğrusu geniş kitlelere yayılması bu filmlerle oldu. Filmlerin etkisi ve yarattığı algı, Berlin’den Bamberg’e kadar pek çok şehirde gençleri çekmeyi başardı. Bu filmler aracılığıyla gençler, ABD merkezli bu kültürü ilk elden deneyimleme ve taklit etme olanağı buldular. Bu iki film aracılığıyla hip hop’un 4 elementi (dj’ing, MC’lik, graffiti, breakdance) Almanya’ya ulaştı.

Wild Style (film) (1983)

80’lerin ortalarında bu filmlerin de etkisiyle Almanlar hip hop’la ilgilenmeye ve Alman sanatçılar rap şarkıları kaydetmeye başladı. Fakat ilk dönem diye adlandırabileceğimiz bu hip hop dalgasında gençler daha çok Amerikalı hip hop’çuları taklit ediyor, onlara özeniyordu. Bu nedenle bu ilk dalga hip hop Almanca değil; İngilizce ağırlıklıydı. O dönem Almanca dili hip hop için yeterince uygun bulunmuyordu. Almanca o dönem, Nazi geçmişinden ve II. Dünya Savaşı’nda yaşananlardan dolayı kültür alanlarında ve dünya pop kültüründe bir tabu haline gelmişti. Dünya pop kültüründe, sanat veya müzik alanlarında pek çok kişi “tarihte bu kadar korkunç şeylere imza atan bir devletle” arasına mesafe koymak istiyordu. Bundan dolayı Almanca kültürel anlamda tehdit altındaydı. O dönem Alman rapçilerin bunu yıkması pek kolay olmadı ama zamanla Alman rap arenasındaki İngilizce eğilimi yıkıldı. Alman ve Almanya’da yaşayan göçmen gençlerin çabalarıyla Almanca rap için adımlar atılmaya başlandı. 1986 yılında Stuttgartlı Die Fantastischen Vier (The Fantastic Four) bu süreci başlatan gruplardan biriydi ve grup, Almanca ilk rap single’ını çıkardı. Amerikan hip hop estetiğinden ve beat’lerinden etkilenen grup,  kendi rap biçimlerini de yaratabildi.

Ne var ki, bu süreçte dikkat edilmesi gereken nokta Almanca şarkı sözleri yazabilmek için Almanca’ya uygun “pattern”lar (biçim-yapı) gerekiyordu. Bilinen ve o zamana kadar kullanılan yapılar daha çok Amerikan tarzıydı  ve artık yeni oluşumlar için bunlar yeterli gelmiyordu. Almanya ‘flow’u için müzikal anlamda bir rol model yoktu ve o dönem Almanya rap’i emekleme aşamasındaydı Bu nedendir ki, Almanya’da 90’lı yıllardan itibaren oluşan hip hop kültürü ghetto’lardan değil de daha çok orta-sınıf gençlerin aracılığıyla yükseliyordu.

 

Adavnced Chemistry – Fremd im Eigenen Land

Almanca rap’i ilk yaratanlar arasında Heidelbergli iki gencin oluşturduğu Advanced Chemistry grubu da vardı. İkili, kendi göçmen kimlikleri, günlük yaşamda göçmenlerin karşılaştıkları ırkçılık, yoksulluk ve işsizlik konularında sözler yazıyordu. Advanced Chemistry’nin asıl çıkışı, 1992 yılında çıkardıkları single, “Fremd im eigeen Land” (Foreign in One’s Own Country) ile oldu. Ağustos 1992’de Neo-Nazi’lerin bir göçmen sığınmacı merkezine saldırması sonucunda grup, bu saldırı haberinin radyoda yayınlandığı biçimini parçalarının başına ekledi ve buna eleştiri getiren sözler yazdı. Bu single, Almanca’yı politikleştiren ilk parçalardan biri sayıldı ve parça aynı zamanda Alman hip hop’unda dönüm noktası olarak görüldü.

Alman Rap’inde Türk Etkisi

Almanya’nın hip hop sahnesinde adı öne çıkan bir diğer grup, Türk asıllı Tahir “Tachi” Çevik öncülüğünde kurulmuş Fresh Familee grubuydu. Cartel’in öncesinde Alman-Türk hip hop dünyasında oldukça ses getirmiş olan Fresh Familee’nin 1989 yılında çıkardığı “Mein Name ist Ahmet Gündüz” adlı parçası, ikinci jenerasyon Türk göçmenlerin Almanya’da yaşadığı sorunları ve yabancılaşmayı ortaya koyan önemli bir parça oldu. 1990’ların sonunda dağıldılar ama grup Alman-Türk hip hop dünyasında öncülerden biri olarak sayıldı. Fresh Familee, 90’lardan sonra gelen Aziza A, Challa, Kool Savaş Sido ve Bushido gibi isimler başta olmak üzere göçmen pek çok isme ilham oldu.

“CARTEL 1 Numara”

Cartel

90’larda Almanya ve Türkiye hip hop dünyasına büyük etki yaratan Cartel grubu (bazı bilgilerde Cartel’in bir proje olduğundan da bahsediliyor) da bu konuda göz ardı edemeyeceğimiz gruplardan biri. Almanya’ya göç eden ilk jenerasyon işçi sınıfı ailelerin çocuklarından çıkan Cartel, Türkçe konuşan bir takım gencin Amerika’daki rap gruplarından ve mesajlarından etkilenerek oluşturduğu bir proje. Erci E, Karakan, Cinai Şebeke (Da Crime Posse), Alper Ağa gibi isimlerin başı çektiği grup, 1995’te çıkardıkları ilk albümleri ‘Cartel’ ile hem Türk toplumuna rap’i tanıttı hem de Türk ezgileri ve enstrümanlarını parçalarında kullanarak Almanya’da Türk müzik kültürünün tanınmasını sağladı. Cartel albümünde 60’lar ve 70’ler Anadolu Rock şarkılarının motifleri yer aldı. O dönem bu albüm, gerek çarpıcı sözleri gerekse müzikleri ile hem Türkiye’de hem Almanya’da yaşayan Türk gençleri arasında büyük ses getirdi. Albümde yer alan Kankardeşler, Posse Attack ve Türksün adlı parçalar grubun imza parçaları olarak hafızlara kazındı. 2000’lere geldiğimizde grup, plak şirketi anlaşmazlıkları başta olmak üzere birkaç sorunla uğraştı ve dağıldı.

Alman rap sahnesinin bir diğer ismi ise Dersimli Kürt-Türk asıllı rapper Haftbefehl’dir (mahlası, “tutuklama emri” olarak Türkçeleştirilebilir). Gerçek ismi Aykut Anhan olan rapçi, Alman rap’inde sözleri ve tavırlarıyla “gangsta rapper” olarak anılır.

NIMO

Ayrıca şunu da belirtmek gerekir ki, 80’lerden bugüne Alman rap’i ve hip hop’u diğer Avrupa toplumlarıyla karşılaştırıldığında daha fazla ürün verdi. Almanya’nın 80’lerden sonra farklı toplumlardan yoğun bir şekilde göç alması, hip hop’un ve rap’in ister istemez oluşmasına zemin hazırladı. Alman rap’inin günümüzdeki temsilcilerine baktığımız zaman Almanya’nın pek çok şehrinden ismin çıktığını söyleyebiliriz. Yani diğer Avrupa ülkeleri ve Amerika’nın belli başlı bölgelerinde hip hop kültürü ve rap yoğunlaşmışken, Almanya’da bu kültürün genele yayıldığını söylemek mümkün. Örneğin Alman rap’inin son yıllardaki önemli bir ismi Hint asıllı 1995 Stuttgart doğumlu genç bir rapper Nimesh Pattel, rap dünyasındaki adıyla Nimo’nun 2016 yılında çıkardığı “Ideal” albümü Avrupa hip hop arenasında öne çıkan bir albüm oldu.

Almanya’nın birkaç kadın rapper’ından biri olan Haiyti, kendine has rap tarzıyla diğer isimlerden ayrılan güçlü bir ses. 2016 yılında Kitshkreig ile beraber çıkardıkları “Toxic” albümündeki Ein Messer parçası çok konuşuldu.

Bunlardan başka K.I.Z, Sido, B-Tight, Dagobert, Sizarr, Marteria, RIN Alman hip hop ve rap arenasının günümüz isimleri olarak sayabiliriz.

Avrupa hip hop’u yazı dizisinde bu hafta Almanya’ya göz attic. Farklı ülkelerde hip hop kültürünün ilerleyişini ve sanatçıları ele aldığımız yazılarla dizi devam edecek.


, , , , , , , , , ,

Paylaş